Lekcja 21 – JOIN łączenie tabel

🎯 Cele lekcji

Wyjaśnić po co łączymy tabele i jak działa JOIN
Rozróżnić i stosować INNER JOIN, LEFT JOIN, RIGHT JOIN
Pisać zapytania łączące wiele tabel z aliasami
Zrozumieć self-join i CROSS JOIN

🔗

1. Po co JOIN? Rodzaje JOIN

JOIN łączy wiersze z dwóch lub więcej tabel na podstawie wspólnej kolumny (najczęściej klucza obcego). Umożliwia odczytanie danych z powiązanych tabel w jednym zapytaniu.

Typ JOIN	Co zwraca
`INNER JOIN`	Tylko wiersze z dopasowaniem w obu tabelach
`LEFT JOIN`	Wszystkie wiersze z lewej tabeli + dopasowania z prawej (NULL gdy brak)
`RIGHT JOIN`	Wszystkie wiersze z prawej tabeli + dopasowania z lewej (NULL gdy brak)
`FULL OUTER JOIN`	Wszystkie wiersze z obu tabel (MySQL: UNION LEFT+RIGHT)
`CROSS JOIN`	Iloczyn kartezjański — każdy z każdym
`SELF JOIN`	Tabela łączona sama ze sobą

-- INNER JOIN — tylko klienci, którzy złożyli zamówienie
SELECT k.imie, k.nazwisko, z.data, z.kwota
FROM klienci k
INNER JOIN zamowienia z ON k.id_klienta = z.id_klienta;

-- LEFT JOIN — wszyscy klienci, nawet bez zamówień (NULL gdy brak)
SELECT k.imie, k.nazwisko, z.data, z.kwota
FROM klienci k
LEFT JOIN zamowienia z ON k.id_klienta = z.id_klienta;

-- Klienci BEZ żadnego zamówienia (antyłączenie)
SELECT k.imie, k.nazwisko
FROM klienci k
LEFT JOIN zamowienia z ON k.id_klienta = z.id_klienta
WHERE z.id_zamowienia IS NULL;

🏗️

2. JOIN wielu tabel — kompletny przykład

-- Zamówienia: klient + data + produkt + ilość
SELECT k.imie, k.nazwisko,
       z.data,
       p.nazwa AS produkt,
       pz.ilosc,
       pz.cena_jedn * pz.ilosc AS wartosc
FROM klienci k
INNER JOIN zamowienia z  ON k.id_klienta = z.id_klienta
INNER JOIN pozycje_zamowien pz ON z.id_zamowienia = pz.id_zamowienia
INNER JOIN produkty p  ON pz.id_produktu = p.id_produktu
WHERE z.data >= '2024-01-01'
ORDER BY z.data DESC, k.nazwisko;

Aliasy tabel (k, z, pz, p) skracają zapis i są niezbędne przy self-join. Używaj krótkich, logicznych skrótów nazw tabel.

CROSS JOIN i Self-Join:

-- CROSS JOIN — każdy produkt z każdą kategorią (rzadko używany)
SELECT p.nazwa, k.nazwa AS kat
FROM produkty p CROSS JOIN kategorie k;

-- SELF JOIN — pracownicy i ich przełożeni (w tej samej tabeli)
SELECT e.imie AS pracownik,
       m.imie AS przelozony
FROM pracownicy e
LEFT JOIN pracownicy m ON e.id_przelozonego = m.id_pracownika;

-- FULL OUTER JOIN w MySQL (przez UNION)
SELECT k.imie, z.kwota FROM klienci k LEFT JOIN zamowienia z ON k.id_klienta=z.id_klienta
UNION
SELECT k.imie, z.kwota FROM klienci k RIGHT JOIN zamowienia z ON k.id_klienta=z.id_klienta;

✏️

Zadania interaktywne

Zadanie 1Quiz: LEFT JOIN vs INNER JOIN

Masz tabele: klienci (100 rekordów) i zamowienia. 30 klientów złożyło co najmniej 1 zamówienie. Ile wierszy zwróci SELECT ... FROM klienci k LEFT JOIN zamowienia z ON ... (zakładając 50 zamówień łącznie)?

30 wierszy (tylko klienci z zamówieniami)
50 wierszy (liczba zamówień)
Minimum 100 wierszy (wszyscy klienci, więcej jeśli mają kilka zamówień)
100 wierszy dokładnie (jeden wiersz per klient)

Zadanie 2Dobierz typ JOIN do opisu

Dopasuj typ JOIN do opisu wyniku:

Chcę wszystkich pracowników, nawet tych bez przypisanego działu

Chcę tylko pary produkt-zamówienie, gdzie produkt istnieje w obu tabelach

Pracownicy i ich przełożeni — obie kolumny z tej samej tabeli

Zadanie 3Uzupełnij brakujący JOIN

Poniższe zapytanie ma zwrócić nazwy produktów wraz z ich kategoriami. Uzupełnij brakującą klauzulę JOIN:

SELECT p.nazwa, k.nazwa AS kategoria
FROM produkty p
/* ? */ kategorie k ON p.id_kategorii = k.id_kategorii;

WHERE JOIN
INNER JOIN
SELECT JOIN
FROM JOIN

📌 Zapamiętaj

INNER JOIN — tylko wiersze z dopasowaniem w obu tabelach
LEFT JOIN — wszystkie z lewej + NULL dla niepasujących z prawej
LEFT JOIN ... WHERE prawa.id IS NULL — antyłączenie (rekordy bez pary)
Aliasy tabel (k, z) skracają kod i są niezbędne w self-join
MySQL nie ma FULL OUTER JOIN — zastępujemy go LEFT JOIN UNION RIGHT JOIN